Meeste kiezers willen kleinere veestapel en meer plantaardig voedsel, ook die van Omtzigt

Twee derde van de kiezers wil dat de overheid meer doet om de consumptie van dierlijke producten te verminderen.

Plantaardig buffet

De transitie naar minder dierlijke en meer plantaardige voeding wordt breed gesteund onder Nederlanders. Kiezers verwachten vergaande stappen van hun politieke partijen in onder andere het verkleinen van de veestapel, subsidies voor plantaardige alternatieven en een verbod op kiloknallers, blijkt uit een nieuw onderzoek door Kieskompas.

Dit geldt niet alleen voor de kiezers van groene partijen, maar voor kiezers op een groot deel van het politieke spectrum. Ook de kiezers van Nieuw Sociaal Contract (NSC), de partij van Pieter Omtzigt, zijn in grote meerderheid voorstander van dergelijke maatregelen.

Een grote meerderheid van 70 procent van de Nederlanders voelt zich ongemakkelijk bij de manier waarop dieren gebruikt worden in de voedingsindustrie. Twee derde (66 procent) vindt dat we in Nederland minder dierlijke producten en meer plantaardige moeten eten. Dit vertaalt zich ook naar concrete wensen en maatregelen: zo vindt 66 procent van de Nederlanders dat de veestapel zou moeten worden verkleind en steunt 62 procent een verbod op de intensieve veehouderij. Ook kiezers van VVD en CDA willen in meerderheid dat de veestapel wordt verkleind.

Nieuw Sociaal Contract geen uitzondering

De kiezers van nieuwkomer NSC vormen geen uitzondering: 59 procent is voor verkleining van de veestapel, 62 procent voor verbod op de bio-industrie en 68 procent wil een verbod op kiloknallers. Hierin tekent zich een belangrijk verschil af met electorale concurrent BBB, zegt Joey Cramer van ProVeg Nederland:

Omtzigt markeerde zelf al een scheidslijn met de BBB toen hij stelde niet in de politiek te zijn gegaan om de vleesindustrie te beschermen. Het is duidelijk dat zijn kiezers zich in dit standpunt herkennen.

De kiezers van BBB zijn een stuk minder happig op ingrepen in de veehouderij, Toch valt op dat ook van hen nog steeds een kwart voorstander is van een kleinere veestapel en eenderde van een verbod op de intensieve veehouderij. Dat zelfs bij de BBB-kiezers een substantiële minderheid van de huidige vorm van veehouderij af wil, laat zien dat de steun voor de intensieve veehouderij wankel is en de roep om verandering groot.

De Nederlandse kiezer blijkt bovendien een hogere ambitie te hebben dan de huidige doelstellingen van de overheid op dit gebied. Waar de overheid streeft naar een balans van 50 procent dierlijke, 50 procent plantaardige consumptie in 2030, willen de kiezers dat meer dan de helft (57 procent) van de geconsumeerde eiwitten in het dieet plantaardig is.

Meerderheid voor sturen via subsidies, voorlichting en campagnes

Over een aantal doelstellingen zijn de kiezers het dus in meerderheid eens. Over de maatregelen om daar te komen, verschillen de kiezers meer van mening. Fiscale maatregelen om een meer plantaardig dieet te stimuleren, kunnen in de meeste gevallen niet op steun van een meerderheid rekenen. Zo is een minderheid van 43 procent voorstander van een duurzaamheidsheffing op dierlijke producten en 46 procent voorstander van een hoger btw-tarief op dierlijke producten, zodat het btw-tarief voor plantaardige producten naar 0 procent zou kunnen. Eerdere peilingen lieten de afgelopen jaren vaak wél een krappe meerderheid zien voor hogere belastingen op vlees. Dat die in deze studie niet meer te zien is, heeft zeer waarschijnlijk te maken met het feit dat vlees door de inflatie flink duurder is geworden.

Duidelijker is de kiezer over de  subsidies die de overheid besteedt aan de veehouderij. Die moeten worden afgeschaft, vindt een meerderheid van 55 procent, terwijl er ook een meerderheid is (64 procent) om juist meer subsidie beschikbaar te maken voor de ontwikkeling van alternatieven voor dierlijke producten.

Afsluitend wordt er een rol van de overheid verwacht in het voorlichten van de bevolking, bijvoorbeeld door middel van een label dat de negatieve effecten van een product op klimaat en dierenwelzijn zichtbaar maakt (57 procent), of een overheidscampagne die de bevolking adviseert om minder dierlijke producten te eten (57 procent).

Onderzoek Kieskompas

In aanloop naar de tweede Kamerverkiezingen van november, heeft Kieskompas in opdracht van ProVeg Nederland, Wakker Dier, Dier&Recht, World Animal Protection en de Dierencoalitie onderzocht wat de Nederlandse kiezers vinden van de eiwittransitie; de transitie naar een meer plantaardig dieet, ten koste van dierlijke producten zoals vlees, vis en zuivel.