Dieren en de voedseltransitie in het verkiezingsprogramma van Volt

Aanscherping van de regels in heel Europa, ‘waarin het positief welzijn van dieren leidend is.’ Voor intensieve veehouderij ziet Volt in Nederland geen toekomst.

Volt logo

Dieren zijn een belangrijk onderdeel van de natuur en onze samenleving. Toch worden dieren nog vaak gehouden en gebruikt op een manier die hun belangen niet respecteert.

In het verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober, dat op zaterdag 30 augustus werd vastgesteld door het partijcongres in Utrecht, volgt Volt de leidende principes voor dierwaardigheid zoals die in 2021 door de Raad voor Dierenaangelegenheden werden geformuleerd. Onder meer: goede voeding, een goede gezondheid en genoeg ruimte voor natuurlijk gedrag, ‘waarbij dieren hun eigen keuzes kunnen maken.’

De partij stelt voor om het beschermen en verbeteren van dierenwelzijn als staatsdoelstelling in de grondwet op te nemen:

Zo krijgen dier en natuur het respect dat zij verdienen én een betere bescherming. 

Aanscherping in Europa

Als Europese partij pleit Volt voor aanscherping van de regels in de hele Europese Unie, ‘waarin het positief welzijn van dieren leidend is.’ Zo moeten er specifieke welzijnsnormen komen voor meer diergroepen, ook eenden, ganzen, geiten, konijnen, kweekvis en schapen.

De huisvesting van dieren in de veehouderij dient te worden aangepast naar de gedragsbehoeften van het dier. Routinematige ingrepen, zoals het afbranden van biggenstaarten, worden wat Volt betreft niet langer gedoogd.

De partij streeft naar zo weinig mogelijk transporten van levende dieren. Diertransporten van en naar buiten de EU zouden moeten worden verboden. Binnen Europa verlaagt Volt de maximale vervoersduur, met aanvullende beperkingen voor jonge en zwangere dieren, en de temperatuurgrens van 35 naar 30 graden Celsius.

De positieflijst van zoogdiersoorten die geschikt zijn om als huisdier te houden zou Volt uitbreiden naar andere gewervelde diersoorten: amfibieën, reptielen en vogels. Idealiter komen er voor alle diergroepen Europese positieflijsten.

In eigen land pleit Volt voor een houdverbod van dieren met schadelijke uiterlijke kenmerken om niet alleen de fok, maar ook de import van bijvoorbeeld kortsnuitige honden en katten met vouworen tegen te gaan.

Wilde dieren

Vergunningen van dierentuinen moeten periodiek tegen het licht worden gehouden. Als blijkt dat dieren geen positief welzijn kunnen ervaren in een dierentuin, faseert Volt het houden van die diersoort uit.

Om duurzaam te kunnen samenleven met dieren in het wild, pleit Volt voor het verbinden van natuurgebieden in Nederland én over de grenzen heen. Zo wil de partij robuuste ecosystemen creëeren die ook minder kwetsbaar zijn voor uitheemse soorten.

Om invasieve uitheemse soorten en overlast door wilde dieren tegen te gaan, kiest Volt in de eerste plaats voor preventie:

Bij dodingsmethodes moet het welzijn van dieren en eventuele impact op de natuur altijd worden meegewogen.

Wolven zouden worden gezenderd om hun gedrag beter te kunnen monitoren en voorspellen. Het nemen van gesubsidieerde veebeschermende maatregelen zou op termijn voorwaardelijk moeten worden voor schadevergoedingen aan de eigenaren van dieren die door een wolf zijn doodgebeten.

Natuur op land

Volt wil, in lijn met internationale afspraken, 30 procent van het land- en wateroppervlak van Nederland een natuurfunctie geven. Daar vallen ook bufferzones rondom Natura 2000 onder, waar plaats is voor natuurinclusieve landbouw en recreatie.

Kwetsbare natuurgebieden krijgen prioriteit in het stikstof- en waterbeleid. De grote rivieren van Europa zouden de status krijgen van rechtspersoon met de lokale bevolking als voogd. ‘Ecocide’ — het op grote schaal vernietigen van natuur — wordt wat Volt betreft strafbaar.

In de Nota Ruimte moet een visie komen voor Nederland in 2100, waaronder een landschapskader dat in kaart te brengen welke vormen van landbouw in welke gebieden past: van zones voor duurzame, hoog-efficiënte landbouw tot gebieden die geschikter zijn voor meer extensieve, natuurinclusieve landbouw.

Landbouw en veehouderij

Volt wil de kennis en kunde van de Nederlandse land- en tuinbouw aanwenden om grote stappen te zetten in het verduurzamen van de sector:

We ondersteunen de overstap naar duurzame landbouw en zorgen dat ondernemers een eerlijke prijs krijgen voor hun producten. Ook geven we meer aandacht aan het ontwikkelen van nieuwe en duurzame opties voor onze voeding, zoals kweekvlees. Zo voorzien we iedereen van genoeg voedsel binnen de grenzen van de aarde en met respect voor alles wat leeft.

Het verkiezingsprogramma roemt verder biopesticiden, de glastuinbouw en precisielandbouw. ‘Grondgebonden, biologisch, circulair en natuurinclusief boeren passen binnen onze visie,’ waarin juist minder tot geen ruimte is voor krachtvoer, kunstmest en pesticiden.

De partij zet vol in op eiwitdiversificatie. Door de productie en consumptie van plantaardige eiwitten te stimuleren, met bijzondere aandacht voor stikstofbindende gewassen zoals peulvruchten. En door via een Europees publiek-privaat innovatiefonds baanbrekend onderzoek naar alternatieve eiwitten, kweekvlees en voedseltechnologie te financieren.

Voor intensieve veehouderij ziet Volt in Nederland geen toekomst. De partij zou het aantal dieren per hectare normeren en megastallen verbieden.

Daarnaast wil Volt voorkomen dat investeringen in technologie leiden tot verdere intensivering van de veehouderij.

Boerenbedrijven die niet in Nederland kunnen verduurzamen koopt Volt uit. Ook wijst de partij er op dat verder landinwaarts in Europa meer ruimte is voor grootschalige landbouw.

Zee en visserij

Volt zet in op een natuurherstellende visserij die ecologische grenzen respecteert. Schadelijke visserijpraktijken, zoals bodemtrawling en overbevissing, zouden Europees moeten worden uitgefaseerd of verboden. Op de Noordzee ziet Volt geen ruimte voor visserij tussen windparken.

Volt wil onderzoek naar marien herstel en eerlijke verdienmodellen voor vissers die bijdragen aan het behoud van biodiversiteit. En om verdoofde slacht op vissersschepen mogelijk te maken.

Om de wereldzeeën beschermen pleit Volt voor snelle ratificatie van het Verdrag voor de Bescherming van de Biodiversiteit op Volle Zee:

Dit baanbrekende verdrag vergroot de bescherming van mariene biodiversiteit, bevordert eerlijke toegang tot hulpbronnen op volle zee en onderstreept het belang van multilaterale samenwerking op basis van regels.

Belastingen en subsidies

Volt wil staatssteun voor ‘oude industrie’ staken en subsidies uitsluitend besteden aan ‘sectoren met groeiperspectief.’ Alle vrijstellingen van accijnzen en de energiebelasting, en uitzonderingen op de btw, vervallen. In plaats daarvan komen er (hogere) heffingen op krachtvoer, kunstmest, vlees, zuivel en suikerhoudende dranken. Volt verschuift de Europese landbouwsubsidies volledig naar de financiering van ecosysteemdiensten, zoals koolstofopslag, natuurherstel, klimaatadaptatie en -mitigatie, en maatregelen ter bevordering van biodiversiteit. ‘Publiek geld wordt zo ingezet voor publieke diensten.’

De prijs van voedsel zou de ‘werkelijke kosten’ moeten weerspiegelen, ‘dus ook rekening houden met de kosten van negatieve effecten van een product op het milieu, dierenwelzijn of de samenleving.’ Volt wil in ieder geval beprijzing van broeikasgassen, waaronder methaan, en het gebruik van pesticiden. Boeren krijgen een ‘afrekenbare stoffenbalans’ om zelf te kunnen sturen op minder uitstoot en verspilling.

Voedsel

‘De toekomst van ons eten is biologisch.’ Daarom streeft Volt naar 25 procent biologische landbouw in 2030. De overheid draagt daar zelf aan bij door vooral biologisch en vegetarisch in te kopen, ‘met duurzame streekproducten waar mogelijk.’ Er komt een bijmengverplichting van aanvankelijk 20 procent duurzame melk, die jaarlijks wordt verhoogd.

Ook elders wil Volt de gezonde keuze de gemakkelijke keuze maken:

In het aanbod moet de gezondere variant telkens nadrukkelijk goedkoper en beter beschikbaar zijn dan de ongezonde variant.

Zo moet frisdrank zónder suiker goedkoper worden dan frisdrank mét suiker; chips met minder zout en vet goedkoper dan chips met meer zout en vet.

Om de zoutinname verder te verminderen, wil Volt ‘bindende maximumwaarden’ voor zout in voedingsmiddelen. Ook zou er een verbod komen op vleesaanbiedingen door supermarkten.

Ter aanvulling op de Nutri-Score pleit Volt voor een Eco-Score op verpakkingen: een Europees benchmarksysteem om de ecologische en klimatologische impact van voedselproductie te meten

Handel

Volt steunt handelsverdragen. ‘Die zijn nodig om risico’s te spreiden.’ Maar het handelsbeleid van de EU zou, naast economische belangen, ook het klimaat, mensenrechten en de belangen van dieren en de natuur in acht moeten nemen.

Volt wil geen cacao, hout, koffie, palmolie, rubber, rundvlees en soja invoeren uit gebieden waar bos is gekapt of natuur is omgezet in akkers of weilanden. Importproducten van dierlijke oorsprong van buiten de EU zouden aan dezelfde dierenwelzijnsstandaarden moeten voldoen als gelden binnen de EU.